An braon anuas. An phéint a bheith ag titim de na ballaí. An chuma ar an urlár go dtiocfadh poll ann le céad lingeadh eile na ndamhsóirí. Grúpaí againn cruinnithe thart ar théitheoirí beaga gáis ag iarraidh an fhuacht a ruaigeadh dár gcnámha. Seo cuid de na cuimhní geala atá agam ar shamhraí sna coláistí Gaeltachta i dTír Chonaill. Agus seo an fáth a bhfuil mé ag tacú le Teileann. 

Osclaíodh Coláiste Aoidh Mhic Bhricne i dTeileann sa bhliain 1955 agus tá breis agus 10,000 dalta i ndiaidh freastal ar chúrsaí ann síos tríd na blianta. Ar ndóigh, ní daltaí as baile isteach amháin a bhaineann úsáid as an fhoirgneamh. Tá an naíonra Gaeilge áitiúil lonnaithe ann fosta. Tá an baol ann, áfach, nach mbeifear in ann fáilte ar ais a chur roimh dhuine ar bith i mí Mheán Fómhair ná an samhradh seo chugainn. Agus ní COVID-19 is cúis leis seo, cé go bhfuil an fhéidearthacht ann go gcinnte go gcoinneoidh an dara ráig den víreas daoine ó dhoras. Tá cúis eile leis, mar atá an damáiste mór atá déanta don díon. 

Deir lucht an Choláiste go gcaithfear dul i ngleic leis an fhadhb anois. Tá deis acu déanamh amhlaidh agus an Coláiste druidte an samhradh seo ar mhaithe le scaipeadh an choróinvíris a chosc. Nuair a bhíonn obair mhór le déanamh ar fhoirgneamh, is fiú agus is tíosach níos mó ná jab amháin a dhéanamh ag an am céanna. Mar sin, chomh maith le díon úr a chur air, táthar ag beartú córas úr teasa agus insliú maith a chur isteach fosta. Tá ciall leis mar phlean. Is fiú oiread luacha agus is féidir a bhaint as an infheistíocht a dhéanfar san áit. 

Meastar go mbeidh costas €100,000 ar an obair. Tá iarratas á chur isteach ar dheontas faoin Chlár Tacaíochtaí Pobail agus Teanga atá ag Roinn na Gaeltachta agus déanfar an obair uilig de réir na gcleachtas is fearr agus na gcaighdeán sábháilteachta is gá a bhaint amach de réir an dlí. Clúdóidh an deontas 80% den chostas ach caithfear theacht ar €20,000 as áit inteacht eile leis an bhille a ghlanadh ina iomláine. Chuige sin tá feachtas tiomsaithe airgid bunaithe ag lucht reáchtála an Choláiste ar GoFundMe. 

Táthar ag moladh do dhaoine tíle don díon a cheannach ar €50, ach ar ndóigh glacfaidh siad le méideanna níos lú agus níos mó, cibé cén méid atá daoine in ann a thabhairt. Faoi thús na seachtaine seo bhí tuairim is €6,500 tugtha ag an phobal, mar sin tá sciar maith eile go fóill le bailiú. Más mian leat cúpla punt a thabhairt, cuardaigh ‘Tacaigh le Teileann’ ar www.gofundme.com

Kevin Magee, láithreoir an chláir 'Nazi sa Ghaeltacht' a chraolfar Dé Domhnaigh, an 26 Iúil ar 10 i.n.  
Kevin Magee, láithreoir an chláir 'Nazi sa Ghaeltacht' a chraolfar Dé Domhnaigh, an 26 Iúil ar 10 i.n.  

Ar na daltaí a d’fhreastail ar Choláiste Aoidh Mhic Bhricne thar na blianta tá iriseoir gradamúil de chuid an BBC, Kevin Magee. Dúirt sé gur chaith sé “trí shamhradh ghalánta” ann sna seachtóidí. Tá clár teilifíse déanta aige le Macha Media faoi Naitsíoch tiomanta a chaith seal i dTeileann. Roimh an Dara Cogadh Domhanda tháinig an Dr Ludwig Mühlhausen go dtí an ceantar le snas a chur ar a chuid Gaeilge agus le seanchas a bhailiú, nó sin a thug sé le fios. Le linn dó bheith sa bhaile bheag Gaeltachta ar an chósta thiar, tharraing sé cuid mhór grianghrafanna agus d’úsáid sé tromáin luaidhe le doimhneacht na farraige a mheas. An ag ullmhú an bhealaigh d’fhomhuireáin Ghearmánacha i gCuan Theilinn a bhí sé? B’fhéidir é. Le linn an chogaidh féin, chraol sé bolscaireacht na Naitsíoch i nGaeilge ó Bheirlín le hÉirinn. 

Tá castaí eile sa scéal ríspéisiúil seo agus déanfar é a ríomh sa chlár ‘Nazi sa Ghaeltacht’ a chraolfar ar BBC2 oíche Dé Domhnaigh, an 26 Iúil ar 10 i.n.